da Vinci Surgery
 

Nierkanker

Als u wordt geconfronteerd met nierkanker, hebt u waarschijnlijk heel veel vragen over deze ziekte, zoals:  

  • Wat is de prognose van nierkanker?
  • Wat is de overlevingskans van patiënten met nierkanker?
  • Wat zijn de vroege tekenen en symptomen van nierkanker?
  • Wat is de oorzaak van nierkanker?
  • Hoe wordt nierkanker behandeld?
  • Wat is thermische ablatie of bevriezen van nierkanker?

Wanneer u naar uw dokter gaat, is het raadzaam uw vragen over nierkanker op te schrijven. Als u weet wat deze ziekte inhoudt en wat er aan kan worden gedaan, kunt u het beste een beslissing nemen voor wat u zelf wilt.

Overzicht

Jaarlijks wordt wereldwijd bij 190.000 mensen nierkanker geconstateerd.1 Mannen worden vaker door deze ziekte getroffen dan vrouwen. De ziekte wordt doorgaans vastgesteld in de leeftijdsgroep van 50 tot 70 jaar.2 Nierkanker kan worden genezen wanneer de kanker in een vroegtijdig stadium wordt ontdekt.  Als de nierkanker vroegtijdig wordt ontdekt, is de kans op genezing 79 tot 100 procent.3

Een niertumor is een abnormale groei in de nier. De termen "massa", "laesie" en "tumor" worden vaak door elkaar gebruikt. Tumoren kunnen goedaardig (niet-kankerachtig) en kwaadaardig (kankerachtig) zijn. Het meest voorkomende niergezwel is een gebied met vloeistof gevuld, cyste genaamd. Eenvoudige cystes zijn goedaardig, worden niet kwaadaardig en hebben doorgaans geen vervolgzorg nodig. Vaste niertumoren kunnen goedaardig zijn, maar zijn in meer dan 90 procent van de gevallen kwaadaardig.3

Nierkanker kan zich uitzaaien naar de nierader en de holle ader. De nierader is de ader waardoor het bloed vanuit de nieren wordt afgevoerd naar de holle ader, vanwaar het bloed naar het hart gaat. Het gedeelte van de kanker dat zich heeft uitgezaaid naar deze bloedvaten, wordt "tumortrombus" genoemd. Beeldonderzoeken, zoals een MRI-scan, kunnen uitwijzen of er sprake is van een tumortrombus.

Tumoren kunnen alleen groeien en uitzaaien als er nieuwe bloedvaten ontstaan om de tumor van bloed en zuurstof te voorzien. Dit proces wordt angiogenese genoemd. Nierkankers zijn erg angiogeen en kunnen heel gemakkelijk via de bloedvaten in het lichaam uitzaaien. Zij doen dit door een proteïne genaamd VEGF (vascular endothelial growth factor) uit te scheiden. VEGF werkt in op nabijgelegen bloedvaten en stimuleert die bloedvaten om nieuwe vertakkingen te maken om de tumor van bloed en zuurstof te voorzien.3

Nierkanker kan in de kleine buisjes in de nier ontstaan. Deze buisjes in het midden van de nier waar de urine wordt verzameld, filteren het bloed. De meest voorkomende vorm van nierkanker is hypernofroïd carnicoom.

Symptomen

Helaas zijn er geen vroegtijdige symptomen van nierkanker, maar u moet naar uw dokter gaan als u het volgende ziet of voelt:3

  • Bloed in uw urine
  • Een knobbel in uw buik
  • Gewichtsverlies dat u niet kunt verklaren
  • Pijn in uw zij
  • Verlies van eetlust

Als de kanker vanuit de nier uitzaait (metastase), zijn de symptomen afhankelijk van het getroffen orgaan. Kortademigheid of ophoesten van bloed zijn symptomen wanneer de kanker is uitgezaaid naar de longen. Pijn in de botten of fracturen zijn symptomen wanneer de kanker is uitgezaaid naar de botten. Wanneer de kanker is uitgezaaid naar de hersenen, treden er neurologische klachten op.

In sommige gevallen treden er door de nierkanker andere aandoeningen op die paraneoplastische syndromen worden genoemd. Deze syndromen ontstaan bij ongeveer 20 procent van de patiënten met nierkanker en kunnen in elk stadium optreden, ook bij nierkanker die niet is uitgezaaid. Symptomen van het paraneoplastisch syndroom zijn gewichtsverlies, verlies van eetlust, koorts, transpireren en hoge bloeddruk. Deze symptomen worden minder of verdwijnen nadat de kanker is verwijderd.

Oorzaken en risicofactoren

Onderzoekers hebben diverse risicofactoren gevonden waardoor de kans groot is dat er zich nierkanker ontwikkelt. De volgende factoren kunnen een rol spelen bij het zich ontwikkelen van nierkanker:3

  • Roken
  • Hoge bloeddruk
  • Obesitas
  • Nierkanker die in de familie voorkomt
  • Chronische nierproblemen en/of nierdialyse
  • Voedsel met een hoge caloriewaarde of gebraden/gesauteerd vlees
  • De ziekte van Von Hippel Lindau (een zeldzame genetische afwijking die zich kenmerkt door de groei van tumoren in nieren)
  • Tubereuze sclerose, ook wel de ziekte van Syndroom van Bourneville-Pringle genaamd (een algemene, genetische aandoening waardoor vanaf de geboorte tot in de volwassenheid gezwellen in het lichaam groeien)

Screenen en testen op nierkanker

Nierkanker kan helaas niet worden ontdekt via een bloed- of urinetest. Wanneer uw dokter nierkanker vermoedt, zal hij u doorsturen voor een scan. Die scan is doorgaans een ultrasound of een CT-scan. In sommige gevallen zijn er meerdere van dergelijke onderzoeken nodig om te kunnen vaststellen of er sprake is van een tumor.3

Als kanker wordt vermoed, moet u verder worden onderzocht om te kijken of de nierkanker is uitgezaaid (metastase). Een verder onderzoek bestaat uit een ultrasound of een CT-scan. Deze onderzoeken kunnen worden gevolgd door een MRI-scan, röntgenonderzoek en bloedtests. Er zal ook een botscan moeten worden gemaakt wanneer u pijn in uw botten hebt, onlangs iets hebt gebroken of als bloedtests abnormale waarden laten zien. Tevens zullen er wellicht andere tests moeten worden afgenomen als de arts dat nodig vindt om een volledig beeld van de tumor te kunnen krijgen.

Behandeling

De eerste behandeloptie voor nierkanker is het geheel of gedeeltelijk verwijderen van de nier en de tumor. Nierkanker reageert niet goed op bestraling en chemotherapie.4

Radicale nefrectomie versus gedeeltelijke nefrectomie (nierbesparende operatie)

Radicale nefrectomie is de verwijdering van de hele nier. Niet altijd hoeft de hele nier te worden verwijderd, wat afhankelijk is van het stadium van de ziekte en de plaats van de tumor. Bij een nieuwe chirurgische techniek, gedeeltelijke nefrectomie genaamd, wordt alleen het zieke deel van de nier verwijderd en spaart de chirurg het gezonde, nog goed functionerende nierweefsel.

Het sparen van nierweefsel is belangrijk omdat onderzoeken hebben uitgewezen dat patiënten bij wie de hele nier is verwijderd, een grotere kans hebben op een chronische nierziekte dan patiënten bij wie een nierbesparende operatie is uitgevoerd.5

Volgens de American Urological Association is gedeeltelijke nefrectomie de allerbeste behandeling voor kleine tot middelgrote niertumoren of massa's.4

Chirurgische behandelmethoden

Thermische ablatie

Een alternatieve behandeling van nierkanker is het blootstellen van de kankercellen aan extreme temperaturen. Bij cryotherapie wordt het weefsel bevroren om de kankercellen te doden en bij radiofrequentie worden de kankercellen vernietigd met hitte. Bij beide methoden worden hele kleine sondes gebruikt die via een open of laparoscopische chirurgische ingreep in de niertumor worden aangebracht. De kankercellen worden bij thermische ablatie niet uit het lichaam verwijderd, maar wordt er via sondes geprobeerd de tumoren aan extreme temperaturen bloot te stellen in de hoop dat zo al het kankerweefsel wordt vernietigd.

Onderzoeken wijzen echter uit dat bij patiënten die met ablatie (cryoablatie of radiofrequentie) zijn behandeld, de kans groter is dat de kanker terugkeert dan bij patiënten bij wie een nierbesparende operatie is uitgevoerd.6

Traditionele open chirurgie

Een nieroperatie wordt doorgaans via open chirurgie uitgevoerd. De chirurg moet dus een grote incisie in de buikwand maken. Een andere methode is de conventionele laparoscopische chirurgie. Deze is minder ingrijpend voor de patiënt, maar in vergelijking met open chirurgie is de chirurg beperkt in zijn handelen en heeft minder zicht en controle.

Laparoscopische chirurgie

Bij een laparoscopische ingreep maakt de chirurg diverse kleine incisies in plaats van ÉÉn grote incisie zoals bij de traditionele chirurgie. De chirurg gebruikt telescopische instrumenten om bij het zieke orgaan te kunnen komen. Deze vorm van chirurgie duurt dikwijls langer, maar het herstel van de patiënt is minder pijnlijk.1 Vanwege de beperkingen van de lange instrumenten is laparoscopische chirurgie niet altijd de aanbevolen methode voor delicate of complexe ingrepen.

da Vinci ® Chirurgie voor nierkanker (gedeeltelijke nefrectomie)

Met de nieuwste technologie van het chirurgisch systeem van da Vinci kan de chirurg de patiënt de beste behandeling geven en ook nauwkeuriger opereren dan bij een conventionele operatie. da Vinci heeft diverse voordelen voor patiënten met nierkanker, zoals:

  • Uitstekende klinische resultaten en controle over de kanker7
  • Korter verblijf in het ziekenhuis8
  • Minder bloedverlies7,8
  • Nauwkeurige verwijdering van de tumor en reconstructie van de nier8,9
  • Verhoogde kans op behoud van de nier bij bepaalde ingrepen9
  • Minder kans op complicaties na de operatie9

Als de chirurg het gezonde, nog goed functionerende nierweefsel kan behouden, is er minder kans op nieuwe nierziekten en is er zelfs waarschijnlijk geen dialyse nodig.

Deze procedure wordt uitgevoerd met behulp van het chirurgisch systeem van da Vinci, een zeer geavanceerd chirurgisch platform. da Vinci heeft de beperkingen van zowel de traditionele open chirurgie als de laparoscopische chirurgie overwonnen en kan daardoor patiënten over de hele wereld op een minder ingrijpende manier opereren.

Als u nierkanker hebt en u moet worden geopereerd, vraag dan een consult aan bij een uroloog die volgens de da Vinci-methode opereert. Gebruik onze zoekfunctie voor chirurgen voor het vinden van een chirurg.

Zoals bij alle operaties kunnen deze voordelen niet worden gegarandeerd, omdat de operatie zowel van de patiënt en de aandoening als van de ingreep afhangt. Vraag altijd aan uw arts naar de verschillende behandelmethoden en ook naar de risico's en voordelen. Aan de hand van deze informatie kunt u de beste beslissing voor uzelf nemen.

* Bij nefrectomie wordt er ÉÉn grote incisie gemaakt om de nier te verwijderen.

1. Word Health Organazation; Het aantal kankergevallen wereldwijd kan in 2020 met 50% zijn toegenomen tot 15 miljoen. URL: http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2003/pr27/en/

2. “Cancer Facts & Figures 2008”, American Cancer Society, www.cancer.org, URL: http://www.cancer.org/downloads/STT/2008CAFFfinalsecured.pdf

3. “Kidney Cancer”, American Urological Association Foundation, www.urologyhealth.org, URL: http://www.urologyhealth.org/adult/index.cfm?cat=04&topic=124

4. American Urological Association; Guideline for Management of the Clinical Stage I Renal Mass; 2009; URL: http://www.auanet.org/content/guidelines-and-quality-care/clinical-guidelines/main-reports/renalmass09.pdf

5. Huang WC, Elkin EB, Levey AS, Jang TL, Russo P; Partial Nephrectomy Versus Radical Nephrectomy in Patients With Small Renal Tumors-Is there a Difference in Mortality and Cardiovascular Outcomes; The Journal of Urology, Vol. 181, 55-62, January 2009.

6. Kunkle D, Egleston B, Uzzo R; Excise, Ablate or Observe: The Small Renal Mass Dilemma – A Meta Analysis and Review. The Journal of Urology, Vol. 179, 1227-1234, April 2008.

7. Benway BM, Wang AJ, Cabello JC, Bhayani SB; Robotic Partial Nephrectomy with Sliding-Clip Renorrhaphy: Technique and Outcomes; European Association of Urology, Geaccepteerd op 28 december 2008. Op 7 januari 2009 online gepubliceerd waarna publicatie in drukvorm volgde.

8. Rogers CG, Menon M, Weise ES, Robotic partial nephrectomy: a multi-institutional analysis; J Robotic Surgery (2008) 2:141-143 DOI 10.1007/s11701-008-0098-2.

9. Bhayani SB, Das N., Robotic-assisted laparoscopic partial nephrectomy for suspected renal cell carcinoma. BMC Surgery 2008, 8:16 doi:10.1186/1471-2482-8-16.

Hoewel uit klinische studies blijkt dat het da Vinci-systeem doeltreffend is bij minimaal invasieve operaties, kunnen de resultaten per patiënt verschillen. Een goed resultaat kan niet worden gegarandeerd. Bij alle chirurgische ingrepen kunnen ernstige complicaties optreden. Voordat u een beslissing neemt, moet u eerst de behandelmethoden met uw arts bespreken. Aan de hand van de risico's van elke behandeling kunt u de beste beslissing voor uzelf nemen. Ingrepen met het chirurgisch systeem van da Vinci zijn mogelijk niet voor iedere patiënt geschikt en mogelijk ook niet voor u. Vraag altijd aan uw arts naar de verschillende behandelmethoden en ook naar de risico's en voordelen. Alleen uw dokter kan bepalen of da Vinci Chirurgie een geschikte behandelmethode voor u is. De klinische informatie en meningen, inclusief alle onvolkomenheden in dit materiaal, die zijn geuit door patiënten en artsen over da Vinci Chirurgie, zijn niet noodzakelijkerwijs de mening van Intuitive Surgical, Inc. en dienen niet te worden opgevat als een vervanging van het medisch advies van uw arts. © 2010 Intuitive Surgical. Alle rechten voorbehouden.

PN 873588 Rev. A 06/10

Hoewel uit klinische studies blijkt dat het da Vinci-systeem doeltreffend is bij minimaal-invasieve operaties, kunnen de resultaten per patiënt verschillen. Een goed resultaat kan niet worden gegarandeerd. Bij alle chirurgische ingrepen kunnen ernstige complicaties optreden. Voordat u een beslissing neemt, moet u eerst de behandelmethoden met uw arts bespreken. Aan de hand van de risico's van elke behandeling kunt u de beste beslissing voor uzelf nemen. Ingrepen met het chirurgisch systeem van da Vinci zijn mogelijk niet geschikt voor iedere patiënt en mogelijk ook niet voor u. Vraag altijd aan uw arts naar de verschillende behandelmethoden en ook naar de risico's en voordelen. Alleen uw dokter kan bepalen of da Vinci Chirurgie een geschikte behandelmethode voor u is. De klinische informatie en meningen, inclusief alle onvolkomenheden in dit materiaal, die zijn geuit door patiënten en artsen over da Vinci Chirurgie, zijn niet noodzakelijkerwijs de mening van Intuitive Surgical, Inc. en dienen niet te worden opgevat als een vervanging van het medisch advies van uw arts. Alle personen op de afbeeldingen zijn modellen, tenzij anders is aangegeven. © 2011 Intuitive Surgical. Alle rechten voorbehouden. Intuitive, Intuitive Surgical, da Vinci, da Vinci S, da Vinci Si, Single-Site,  InSite, TilePro en EndoWrist zijn handelsmerken of gedeponeerde handelsmerken van Intuitive Surgical. Alle andere productnamen zijn handelsmerken of geregistreerde handelsmerken van hun respectieve eigenaars.

*In vergelijking met open chirurgie